Z kompasem czy bez?

Categories:  bezdroża sztuki
Tags: , , , , , , , ,

Sztuka to dziedzina aktywności człowieka, której rezultatem jest utwór artystyczny. Tak długo jak długo utwór podporządkowany jest idei piękna i harmonii mamy do czynienia ze „sztukami pięknymi”, stąd nazwa uczelni kształcącej artystów: Akademia Sztuk Pięknych. Nadrzędnym celem sztuk pięknych jest dostarczenie widzowi wrażeń estetycznych. Artyści wykonują utwory: dzieła sztuki, oraz piękne przedmioty artystyczne.

Dzieła sztuki są pochodną własnej, oryginalnej koncepcji lub emocji. Artysta tworzy zupełnie nowe wzorce, które następnie doskonalone są i rozwijane przez rzemieślników i odtwórców. W taki sposób rodzi się każdy nowy styl.

Przedmioty artystyczne powstają jako wynik umiejętności i odpowiednio dobranych narzędzi i materiałów. Twórca (rzemieślnik/odtwórca) dąży do wykonawczej doskonałości. Opiera się na istniejących wzorach, cudzych pomysłach, na naśladowaniu i kopiowaniu. Doskonali istniejące wzory.

Malarstwo to dziedzina sztuk plastycznych. Do niedawna było jedną z dziedzin sztuk pięknych. Dziś w czasach postmodernizmu musimy wyodrębnić malarstwo klasyczne podporządkowane jak dawniej kryterium piękna i harmonii, oraz „post-malarstwo”, coś pomiędzy plakatem a traktatem filozoficznym.

Malarstwo postmodernistyczne posługując się syntetyczną formą, symbolicznym kolorem stanowi wizualny ekwiwalent codzienności, zaś aby wzmocnić oddziaływanie wykorzystuje środki do niedawna obce malarstwu, stosuje „skróty myślowe”.

W malarstwie klasycznym kolor traktowany jest jako podstawowy środek wyrazu, poprzez który artysta uwrażliwia widza na wszechobecne piękno.

Malarstwo postmodernistyczne odrzuca „artystyczność” plastycznych środków wyrazu, koloru, faktury, światłocienia. Wykorzystuje je instrumentalnie: „trawa jest zielona, niebo jest niebieskie”. Czerwona trawa jest nośnikiem komunikatu. Nie służy usatysfakcjonowaniu widza, sprawieniu mu przyjemności (lub przykrości). Taki obraz nie uwodzi widza, lecz przemawia do niego, przekonuje go do prawdy, którą wyznaje artysta, autor dzieła.

Ten odmienny stosunek do malarstwa sprawia, że widz czuje się zagubiony. Przyzwyczajony do kryterium piękna, ocenia malarstwo postmodernistyczne poprzez to kryterium. Z drugiej strony krytyk sztuki, przykłada miarę postmodernistyczną do malarstwa klasycznego dyskwalifikuje je, za to że stara się być piękne.

Malarzy jest bardzo wielu. Googlując hasło „malarze” uzyskujemy prawie milion wyników. Wyszukiwarki pokazują ilość, ale nie jakość.

Kompas Sztuki spróbuje znaleźć na to radę. Poprowadzi po bezdrożach sztuki współczesnej. Zapraszamy.